Review | PlayStation 5 Pro

Review | PlayStation 5 Pro – Met de introductie van de PlayStation 5 Pro past Sony opnieuw het principe van de mid-generatie upgrade toe. Een stap die met de PlayStation 4 Pro destijds een duidelijk antwoord was op de toenemende vraag naar krachtigere consoles. Toentertijd voelde de PS4 zich snel ingehaald door de mogelijkheden van krachtige gaming-pc’s en het toenemende aantal games met een lage framerate. Ook kwam daar het antwoord van Microsoft met de krachtigere Xbox One X, iets wat Microsoft deze generatie niet lijkt te doen. Het was overduidelijk dat Sony toen een sterkere console moest uitbrengen om competitief te blijven. Bij de PS5 Pro ligt de situatie echter anders. De PS5 weet zichzelf vaak prima te redden en alleen in zeldzame gevallen heeft de console moeite om de hoogste prestaties te leveren. Als dit al gebeurt, is het meestal een kwestie van gebrekkige optimalisatie in de games zelf. Nintendo koos met de Switch OLED voor een beperkte mid-generatie upgrade, waarbij de focus lag op een beter scherm. Zo bood Nintendo een betere ervaring zonder de hardware volledig te vernieuwen en dat was ook terug te zien in de prijs. Dit werpt voor ons en velen de vraag op: is er wel écht behoefte aan een PS5 Pro?

Voor wie is de PS5 Pro?

Voor de meeste spelers biedt de standaard PS5 al voldoende prestaties, maar voor een selecte groep gamers, de zogenoemde echte liefhebbers die alleen het beste van het beste willen, heeft de PS5 Pro zichzelf duidelijk in de spotlights gezet. Met hogere resoluties, stabielere en vooral hogere framerates en geavanceerdere ray tracing richt Sony zich vooral op deze doelgroep. Die groep is groot, sterker nog je zou kunnen stellen dat als je deze review leest en fervent bezoeker bent van sites als PlaySense, je precies in die doelgroep valt.

Het prijskaartje van maar liefst € 799,99 maakt de PS5 Pro echter minder interessant voor het brede publiek, zeker omdat de sprong in prestaties kleiner is dan bij de PS4 Pro destijds het geval was. Wat je ook terugziet is dat Microsoft met de propositie van de Series S een breed publiek aanspreekt dat de console vooral inzet als GTA-, Roblox-, Fortnite-, of Warzone-machine, of een combinatie van dit soort games. Deze gamers zijn niet op zoek naar technische superioriteit, zijn vaak wat jonger en willen gewoon voor een fatsoenlijk bedrag online met hun vrienden spelen. Deze propositie is er eentje die de standaard PS5 nu in zou kunnen nemen, mits deze na de introductie van de PS5 Pro in prijs zakt. Iets wat we nu nog niet weten, maar wel een logisch gevolg zou zijn om de installed base van PlayStation verder omhoog te krikken.

Wat mag je verwachten van de hardware?

De PS5 Pro belooft indrukwekkende technische upgrades, al moeten we hier voor deze review afgaan op de cijfers die Sony zelf heeft vrijgegeven. Helaas zijn de exacte technische specificaties van bijvoorbeeld de CPU en GPU niet verstrekt. Desondanks kunnen we op basis van Sony’s informatie toch een aardig beeld schetsen van de verwachte prestaties. De PS5 Pro belooft met zijn GPU-upgrade, die 67% meer Compute Units zou bevatten en een 28% hogere geheugenbandbreedte biedt, een flinke sprong in grafische prestaties. Theoretisch zou dit tot 45% snellere rendering moeten opleveren in vergelijking met de standaard PS5.

Daarnaast is de opslagcapaciteit verdubbeld naar 2TB. Dit is meer dan welkom als je kijkt naar hoe groot games (ja jij, Call of Duty…) vandaag de dag kunnen worden. De PS5 Pro ondersteunt ook Wi-Fi 7, een upgrade ten opzichte van Wi-Fi 6 op de PS5. Waar Wi-Fi 6 snelheden tot 9,6Gbps aankan, is dit bij Wi-Fi 7 tot 46Gbps. Daarnaast zorgt Wi-Fi 7 voor een stabielere verbinding tijdens online sessies, wat haperingen kan verminderen en zorgt voor een consistentere ervaring bij online multiplayer en streaming. Deze verbeteringen uiten zich vooral goed op drukke netwerken met veel apparaten, waar Wi-Fi 7 net wat beter mee om weet te gaan. Wel blijft het belangrijk om te benoemen dat een bekabeld netwerk altijd beter zal presteren dan een Wi-Fi netwerk.

PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR)

PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR) is Sony’s nieuwe “AI-gedreven” upscalingtechnologie, exclusief voor de PS5 Pro. Het is met gemak één van de opvallendste en meest genoemde verbeteringen van deze console. PSSR maakt naar eigen zeggen gebruik van machine learning om beelden van een lagere resolutie op te schalen naar 4K zonder al teveel scherpte en detail te verliezen. Dit resulteert volgens Sony in een aanzienlijke visuele verbetering, waarbij fijnere details en strakkere randen duidelijk naar voren komen, zonder dat dit ten koste gaat van de prestaties. Mocht je de aankondiging van de PS5 Pro hebben gekeken, dan heb je gezien hoe Sony deze details kenbaar probeerde te maken. Heel goed ging dit niet, op het internet las je vooral reacties dat het amper te zien was en je wel heel dicht op je tv moet zitten om dit op te kunnen merken.

En ja, natuurlijk moest ook Sony, net als zo’n beetje iedereen tegenwoordig, “AI” ergens in de marketing erbij zetten. Maar in dit geval speelt het bij games wel echt een cruciale rol. PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR) bevindt zich in dezelfde categorie als upscalingtechnieken zoals AMD’s FidelityFX Super Resolution (FSR) en NVIDIA’s Deep Learning Super Sampling (DLSS), maar dan met Sony’s eigen aanpak. Om het simpel te houden: FSR gebruikt upscaling zonder AI, brengt hogere framerates, maar de techniek gaat soms ten koste van detail. NVIDIA’s DLSS daarentegen leunt wel weer sterk op AI en daarbij nog eens speciale hardware in hun RTX-kaarten. DLSS gebruik je om beelden met flink wat meer scherpte te upscalen, vooral bij lagere resoluties, waarbij het soms zelfs extra details kan toevoegen dankzij AI.

PSSR weet zichzelf een mooie plek te geven tussen deze technieken. PSSR richt zich op een vergelijkbare doelstelling als DLSS, maar zonder specifieke AI-hardware. Ook is PSSR alleen beschikbaar in het ecosysteem van PlayStation, iets wat met de technieken van AMD en NVIDIA natuurlijk veel meer open is voor handhelds en pc’s. NVIDIA’s DLSS maakt gebruik van speciaal ontworpen Tensor Cores, die specifiek gericht zijn op AI-berekeningen. Deze Tensor Cores zijn gepatenteerd door NVIDIA, wat betekent dat andere fabrikanten geen vergelijkbare techniek in hun hardware kunnen opnemen zonder licentie van NVIDIA.

Sony’s PS5 Pro moet het daardoor zonder deze specifieke hardware doen en maakt in plaats daarvan gebruik van de RDNA 3-architectuur van AMD, en mogelijk enkele functies uit RDNA 3.5. Voor AI-oplossingen zoals PSSR vertrouwt de PS5 Pro op conventionele GPU-berekeningen in plaats van dedicated AI-hardware zoals de Tensor Cores. Hierdoor maakt PSSR softwarematig gebruik van bestaande rekenkracht en optimalisatie, al biedt het niet dezelfde deep learning-capaciteiten als NVIDIA’s DLSS.

Specificaties

Je koopt de PS5 Pro eigenlijk alleen zonder disc drive, een flinke verandering ten opzichte van de standaard PS5. Toen had je nog de keuze of je voor een digitale console wilde gaan of eentje met een disc drive. De PS5 Slim ontnam deze keuze al van de gamers en met de PS5 Pro zet Sony deze trend voort. Mocht je toch discs willen gebruiken op je PS5 Pro, dan kun je los een disc drive aanschaffen. Dit komt wel met enkele aantekeningen, deze disc drive heeft namelijk een internetverbinding nodig om geactiveerd te kunnen worden en is niet zomaar te plaatsen op een andere PS5. Dit komt doordat de disc drive aan je console wordt ‘verbonden’ en geactiveerd. Nu kun je deze activatie wel ongedaan maken, dan reset je de PS5 en deactiveer je de console op je account terwijl de disc drive verbonden is. Een hoop werk dus voor gamers die graag fysieke media willen blijven gebruiken. Daarnaast valt het aanschaffen van een losse disc drive niet bij iedereen even goed. Zo zijn de disc drives momenteel relatief moeilijk te verkrijgen en is de adviesprijs van € 119,99 voor zo’n losse unit best fors.

Qua processor is de PS5 Pro hetzelfde gebleven als de standaard PS5, om de compatibiliteit optimaal te houden. De GPU is echter wel geüpgraded: waar de standaard PS5 een GPU heeft met RDNA 2-architectuur en 10,3 TFLOPS, beschikt de PS5 Pro over een RDNA 3-chip met 16,7 TFLOPS. De SSD-capaciteit is ook verhoogd, van 825GB bij de originele PS5 naar 2TB bij de PS5 Pro. Het M.2-slot om de opslag uit te breiden is bewaard gebleven, dus mocht 2TB niet genoeg zijn, dan kun je er een extra SSD bijplaatsen. In de praktijk brengt de 2TB schijf een nette 1.89TB aan vrije ruimte met zich mee. Deze verbeterde specificaties komen wel met iets hoger stroomverbruik, namelijk maximaal 390W bij de PS5 Pro tegenover 350W bij de standaard PS5.

Qua afmetingen is de PS5 Pro opvallend genoeg compacter en lichter dan de originele PS5: de Pro weegt 3,1 kg, terwijl de originele PS5 4,5 kg weegt. Het uiterlijk van de PS5 Pro ten opzichte van de PS5 Slim en standaard PS5 kun je herkennen aan de drie strepen door het midden, wat de console qua looks enigszins onderscheidt van de andere versies. Jammer genoeg zijn de faceplates van de PS5 Slim niet compatibel met die van de PS5 Pro. Omdat de bovenste plaat net anders uitlijnt kun je deze niet bevestigen. Wil je dus de faceplates veranderen van de PS5 Pro, dan ben je genoodzaakt hier aparte plates voor te kopen, speciaal ontworpen voor de PS5 Pro (nog niet verkrijgbaar). Aan de voorkant tref je nu 2x USB-C en aan de achterkant 2x USB-A. Mocht je dus sim-racing gear hebben, moet je nu achteraan de PS5 Pro zijn.

Ray tracing

Waar de PlayStation 4 Pro ons HDR bracht en de mogelijkheid om beeld in 4K resolutie te tonen, zit het selling point bij de PS5 Pro vooral in ray tracing capaciteiten. Deze verbeterde PS5 biedt meer ruimte en kracht om ray tracing-berekeningen te kunnen toepassen dankzij de RDNA 3-architectuur. Hogere kloksnelheden en meer bandbreedte geeft je ook nog eens de mogelijkheid om ray tracing te gebruiken bij hogere resoluties, zonder dat dit al teveel ten koste gaat van de framerate, iets wat we vaak zien bij de standaard PS5. Sommige games krijgen specifiek patches van de ontwikkelaars om deze nieuwe architectuur optimaal te benutten, zoals Sony’s eigen Marvel’s Spider-Man 2, Horizon: Forbidden West en Ratchet & Clank: Rift Apart. Het meeste resultaat ga je zien bij de wat nieuwere games die al reeds ervaring hebben met het toepassen van ray tracing.

Bij Marvel’s Spider-Man 2 is er een “Fidelity Pro”-modus toegevoegd die de reflecties in de game ten goede komen. Deze modus behaalt alleen geen 60fps, maar daarvoor is er de “Performance Pro”-modus. De eerste modus is vooral om te laten zien hoe mooi de game kan zijn, alleen lever je daar wel in op de prestaties. Alhoewel men zegt dat deze modus 30fps als doelstelling heeft, voelt de game in de Fidelity Pro-modus stukken soepeler dan de originele Fidelity-modus op de standaard PS5. De Performance Pro-modus kun je vergelijken met de oude Fidelity-modus, maar dan op 60fps. Dit is ook een goed voorbeeld van de verwachtingen die je mag hebben. De PS5 Pro is in staat om oude games in “Grafische” ofwel “Fidelity” modus af te spelen met een hogere framerate dan je gewend bent van de standaard PS5. Dit betekent niet altijd dat dit 60fps zal zijn, maar in ieder geval meer frames per seconde dan op de standaard PS5. Mocht de PS5-game die je speelt niet voorzien zijn van een patch, dan zijn de verschillen niet tot nauwelijks merkbaar, ook niet bij nieuwe games. Sonic X Shadow Generations had in de “Quality”-modus bijvoorbeeld nog steeds een lage framerate, hier is eerst een patch voor nodig.

Voor Ratchet & Clank: Rift Apart zien we soortgelijke toepassingen als bij Spider-Man 2 met een Fidelity Pro- en Performance Pro-modus. Het is een beetje de stijl van Insomniac Games om het zo te doen. Bij Horizon: Forbidden West zie je dat het effect van ray tracing zich vooral uit in spectaculaire landschap uitzichten, met meer detail in de verte en de patch zorgt ervoor dat het allemaal net wat vlotter en scherper is. Lichteffecten zijn warmer, voller en prettiger om naar te kijken.

Investering in de toekomst

Dat een handjevol games een PS5 Pro enhanced patch krijgt is natuurlijk fijn, maar we verwachten dat dit redelijk selectief blijft als het om oudere titels gaat. De PS5 Pro moet je zien als een investering voor de toekomstige releases en met een beetje mazzel is er een patch beschikbaar voor games die het op de standaard PS5 wat moeilijk hadden. De meest noemenswaardige voorbeelden hiervan zijn Final Fantasy VII: Rebirth, Stellar Blade (120fps) en F1 24 (120fps). Feit blijft wel, je game moet er maar net tussen zitten met PS5 Pro ondersteuning. Zelfs games waarvan je zou verwachten dat ze een patch hebben voor de PS5 Pro, zoals Gran Turismo 7, zijn op het moment van schrijven nog niet voorzien van verbeterde ondersteuning.

Er is ook een nieuwe resolutiemodus voor sommige games, die het mogelijk maakt om 8K-output te hebben, maar in de huidige staat van de markt blijft dit ontzettend niche. De grootste verschillen gaan we straks zien bij nieuwe games die nu nog ruim de tijd hebben om optimalisaties door te voeren voor de PS5 Pro. De techniek, mits goed toegepast, is iets om heel enthousiast van te worden. Sony heeft met de PS5 Pro en diens capaciteiten iets heel bijzonders in handen, maar het gaat nog wel even duren tot we deze meerwaarde in zijn volle glorie kunnen gaan ervaren.

Er komen volgend jaar genoeg relatief zware games uit zoals Kingdom Come: Deliverance 2, Assassin’s Creed: Shadows, Monster Hunter Wilds, Death Stranding 2 en ook Grand Theft Auto VI. We zijn dan ook ontzettend nieuwsgierig om te zien hoe de PS5 Pro zich hier staande zal gaan houden, maar op korte termijn is het vooral interessant om te zien welke patches er gaan uitkomen en wat die met reeds bestaande titels doen. Voor nu heb je een mooie, maar relatief korte lijst, bij de release van de PS5 Pro.

PS4 Game Boost

De PlayStation 5 Pro heeft nu een nieuwe optie in het menu die ook wel bekend staat als ‘Game Boost’, wat is bedoeld voor eerder uitgekomen PS4-games. De PS5 Pro is compatibel met meer dan 8.500 PS4-games, dat zijn er heel, heel veel. In de PS5 Pro zit nu een optie waarmee je deze PS4-games kunt voorzien van een “Game Boost”. Deze optie kun je aanzetten in het menu en er verschijnt dan ook een melding dat wanneer je games onverwacht gedrag ziet vertonen, je deze optie het beste even uit kunt zetten bij die specifieke PS4-titel. Op papier betekent het dat PS4-games als het ware een kleine boost krijgen waardoor deze net wat soepeler kunnen draaien.

We hebben een aantal PS4-titels gespeeld op de PS5 Pro en je merkt dat het beeld soms net wat scherper is dan je native van de PS4 gewend bent. Hoe de techniek hierachter werkt heeft Sony nog niet echt prijsgegeven, maar de effecten zijn duidelijk merkbaar bij de laadtijden en resoluties van de games. Het gedrag van de ‘Game Boost’-functie is heel afhankelijk van welke game je speelt, bij GTA V merkten we bijvoorbeeld minder pop-in terwijl een Burnout Remastered vooral veel scherper is op de PS5 Pro. Het is lastig te voorspellen wat het per titel zal betekenen, maar mocht je nog veel PS4-games aanslingeren op je PS5, dan is het erg fijn dat je deze op de beste manier mogelijk kunt spelen.

Nog even wachten, of nu toeslaan?

Het is begrijpelijk als je twijfelt of je de PS5 Pro nu al moet aanschaffen, of toch beter kunt wachten. De kans dat de prijs van de PS5 Pro snel gaat dalen, is namelijk klein. Waarschijnlijk kun je volgend jaar met een goede aanbieding een paar tientjes besparen, maar reken er niet op dat de console fors in prijs zal zakken. Deze trend lijkt voorbij, de standaard PS5 is zelfs duurder dan bij de lancering. Als je zorgen hebt over compatibiliteit, kijk dan vooral naar je backlog en of daar games tussen zitten met noemenswaardige PS5 Pro-ondersteuning. Heb je bijvoorbeeld The Last of Us: Part I en/of Part II nog niet gespeeld, ligt God of War: Ragnarök nog op je te wachten, of wil je aan Spider-Man 2 beginnen? Dan is dit wel de ultieme console om zulke exclusives op te beleven. Maar ben je het type gamer dat vooral tijd doorbrengt in Warzone of af en toe Fortnite opstart, dan weet je vermoedelijk zelf al dat de upgrade voor jou minder interessant is.

Als gamen je hobby is, je hebt een goede set-up, en je beschikt over het besteedbaar inkomen, dan ligt er een stevige basis om voor het beste van het beste te gaan. De upgrade van de standaard PS5 naar de PS5 Pro biedt echter op het moment van schrijven nog niet een heel groot verschil; ondersteuning is relatief minimaal en zelfs met optimalisatie is het verschil soms verwaarloosbaar. De aantrekkingskracht van de PS5 Pro ligt dan ook vooral in de belofte van wat de techniek in de toekomst kan brengen. Tegelijkertijd symboliseert de PS5 Pro de huidige fase van technologische vooruitgang waarin we ons bevinden: de sprongen zijn niet meer zo revolutionair als vroeger. Of je nu een iPhone 14 hebt of een iPhone 16, de verschillen zijn vaak klein en upgraden geeft niet meer dat “wow”-effect zoals we dat ooit gewend waren.

Het is een verdrietige realiteit in de wereld van tech, waar upgrades vooral nog incrementeel zijn en “net een beetje beter.” We zitten in een tijdperk waarin verbeteringen veelal subtiel zijn en de écht baanbrekende innovaties zeldzamer worden. Toch blijft de PS5 Pro een solide keuze voor wie altijd het nieuwste wil en klaar is voor de toekomstige games, zelfs als het grote “wow”-effect deze keer wat uitblijft.