Hoe Sony de PlayStation 2 veranderde: het verhaal achter de exclusieve GTA deal

De overeenkomst in 2000 tussen Sony en uitgever Take Two Interactive voor een exclusieve samenwerking voor de Grand Theft Auto-serie is het keerpunt geweest in het succes van de PlayStation 2. Dat stellen onder meer Chris Deering van Sony en Kelly Sumner van Take Two, de betrokkenen bij die deal aan het begin van deze eeuw.

Chris Deering, destijds president van Sony Computer Entertainment Europe, vertelt in een interview aan IGN over hoe de samenwerking ontstond tijdens de voorbereidingen op de E3-beurs van dat jaar. Zijn doel was om sterke exclusieve games aan de PS2 te koppelen.

Binnen Sony werd Grand Theft Auto 3 voor het eerst opgemerkt door interne testers, zo vertelt Deering. Een medewerker wees hem naar eigen zeggen op de potentie van het spel. “Een collega zei tegen me: GTA ziet er echt goed uit,” zo laat Deering weten. Dat bracht hem ertoe om het project verder te onderzoeken.

Voorblijven Microsoft

Deering vertelt ook dat concurrent Microsoft zo moest worden voorgebleven. Microsoft was op dat moment bezig met de ontwikkeling van de eerste Xbox. Tijdens de E3 in Los Angeles kwam Deering in contact met vertegenwoordigers van Take Two, waaronder Kelly Sumner, die destijds de internationale tak van het bedrijf leidde en in 2001 CEO zou worden.

Ook Gary Lewis, operationeel directeur bij Take Two, was aanwezig bij dat gesprek. Beide partijen bespraken de mogelijkheid om Grand Theft Auto 3 exclusief op de PlayStation 2 uit te brengen. Deering haalt in het interview de sfeer op tijdens de gesprekken: “ontspannen en op basis van wederzijds vertrouwen”.

Exclusiviteit in ruil voor financiële steun

Sumner bevestigt dat Sony niet alleen een exclusiviteitsdeal voorstelde, maar ook financiële steun bood. “Sony stemde in met een bijdrage aan de marketing en gaf korting op de productiekosten van de discs,” legt hij uit. “In die tijd kostte het produceren van een spel al snel $11 per exemplaar. Elke dollar korting maakte een groot verschil.”

Zowel Deering als Sumner geven aan dat de onderhandelingen soepel verliepen. “Het was geen harde onderhandeling,” zegt Deering. “We wilden allebei hetzelfde: Sony zocht vernieuwende, volwassen games, en Rockstar wilde een partner die hun creatieve vrijheid respecteerde.”

“De overeenkomst om GTA 3 twee jaar exclusief voor PlayStation uit te brengen werd ’s avonds afgerond. Ik stond buiten in het donker bij een Chinees restaurant in Windsor toen we de laatste details bespraken. Rond acht of negen uur was de deal rond,” vertelt Kelly Sumner, voormalig CEO Take Two.

Grand Theft Auto 3 bleek een doorslaand succes en gaf de verkoop van de PS2 een flinke impuls. Volgens Deering steeg de verkoop van de console in Europa met ongeveer 20% dankzij de exclusieve beschikbaarheid van de GTA serie. Ook de vervolgen Vice City en San Andreas verschenen aanvankelijk exclusief op de PS2.

De samenwerking leverde Sony drie van de zes bestverkochte PS2 games op en bezorgde de console een groot concurrentievoordeel.

“Iedereen profiteerde,” besluit Deering. “Sony kreeg exclusieve topproducten, en Rockstar kreeg de vrijheid om zijn ambities waar te maken.

Tegenwoordig verschijnen alle nieuwe GTA games, waaronder GTA 5 en het aankomende GTA 6, tegelijk op meerdere platforms: PlayStation, Xbox en pc.