De publieke houding tegenover gokken in het Verenigd Koninkrijk verandert snel.
Nieuw onderzoek laat zien dat een groeiende meerderheid van de Britten gokken niet langer ziet als een onschuldige vorm van ontspanning, maar als een maatschappelijke last. Vooral de zichtbaarheid en toegankelijkheid van online gokken zorgen voor toenemende zorgen over financiële schade, verslaving en de invloed op kinderen en andere kwetsbare groepen.
Gokken is overal aanwezig
Het rapport Ending a Losing Streak, opgesteld door denktank More in Common en gefinancierd door de Coalition to End Gambling Ads, combineert grootschalige peilingen met focusgroepen verspreid over het hele land.
Daaruit komt een duidelijk beeld naar voren: gokken is voor veel Britten een vast onderdeel geworden van het dagelijks leven. Niet alleen via televisie en sociale media, maar ook via sport sponsoring, bezorg apps en online platforms. Bijna twee derde van de respondenten zegt meer gokreclame te zien dan voorheen.
Die voortdurende aanwezigheid voelt voor veel mensen ongemakkelijk. Wat vroeger iets was dat je bewust moest opzoeken, is nu altijd binnen handbereik. Vooral online lijkt gokken nauwelijks grenzen te kennen, wat bijdraagt aan het gevoel dat het aanbod te ver is doorgeslagen.
Groeiende zorgen over schade
De toegenomen zichtbaarheid gaat samen met een scherpere blik op de nadelen. Eén op de vijf Britten geeft aan zelf, of via iemand in de directe omgeving, te maken te hebben gehad met problematisch gokgedrag.
Vooral online gokken wordt als risicovol gezien. Het is snel, altijd beschikbaar en grotendeels onzichtbaar voor de buitenwereld.
Veel deelnemers aan het onderzoek geven aan dat bij digitaal gokken een natuurlijke rem ontbreekt. Waar fysiek wedden ooit werd begrensd door openingstijden of sociale controle, kan online gokken op elk moment doorgaan, vaak zonder dat anderen het merken.
Online wedden groeit, ook buiten het legale aanbod
Hoewel de Nationale Loterij nog steeds de meest voorkomende gok vorm is in het VK, groeit vooral online sportweddenschappen in populariteit. Daarbij valt op dat een deel van de spelers gebruikmaakt van niet-gelicentieerde aanbieders. Dat roept vragen op over handhaving en over de effectiviteit van de huidige regulering van online gokken.
De aanwezigheid van illegale aanbieders vergroot het gevoel dat de overheid de grip deels kwijt is. Voor veel Britten versterkt dat het idee dat commerciële belangen te vaak voorrang krijgen boven bescherming van spelers.
Verschillen tussen groepen
Het onderzoek laat duidelijke demografische verschillen zien. Mannen gokken vaker dan vrouwen, waarbij vooral mannen tussen de 35 en 44 jaar actief zijn. Jongere mannen plaatsen relatief hoge inzetten. Bij vrouwen valt op dat de groep tussen 25 en 34 jaar gemiddeld hogere bedragen inzet dan oudere vrouwen.
Tegelijkertijd erkennen veel respondenten dat niet alle vormen van gokken even schadelijk worden gevonden. Lage inzetten en sociale vormen, zoals loterijen of speelhallen, worden vaak als relatief onschuldig gezien. De grootste zorgen richten zich op intensief online gokken met hoge snelheid en weinig toezicht.
Wantrouwen richting zelfregulering
Het vertrouwen in maatregelen vanuit de sector zelf is beperkt. Zelfregulering wordt gezien als onvoldoende en gevoelig voor belangenverstrengeling. Ook het vertrouwen in de Britse Gambling Commission is verdeeld, vooral onder mensen die zelf niet gokken.
Campagnes voor verantwoord spelen worden door veel Britten als symbolisch ervaren. Ze zouden vooral bedoeld zijn om een goed imago uit te dragen, zonder daadwerkelijk het gedrag van spelers te veranderen.
Steun voor overheidsingrijpen
Wat wél op steun kan rekenen, is actiever ingrijpen door de overheid. Ongeveer 65 procent van de ondervraagden steunt strengere regulering van de gokindustrie. Dat percentage ligt hoger dan bij sectoren als technologie of financiële dienstverlening. Vooral maatregelen die online gokken afremmen, zoals het beperken van speelsnelheid, het bijhouden van verliezen en strengere reclameregels, worden als logisch gezien.
Gok sponsoring in het voetbal is daarbij een belangrijk pijnpunt. Veel Britten willen een duidelijke scheiding tussen voetbalclubs en gok bedrijven. Bescherming van kinderen tegen gokreclame wordt daarbij gezien als absolute prioriteit, zelfs door mensen die niet per se pleiten voor een totaalverbod.
Reclame, belastingen en techbedrijven
Deze maatschappelijke verschuiving past in wijdverbreide kritiek op gok reclames. De steun voor strengere beperkingen groeit snel en een aanzienlijke minderheid staat zelfs open voor een volledig reclameverbod.
Ook fiscale maatregelen spelen mee in de publieke opinie. Hogere belastingen op online gokken worden vaak positief ontvangen, al leeft de zorg dat overheden te afhankelijk worden van gok inkomsten. Die angst wordt versterkt door berichten dat grote technologiebedrijven zoals Meta jaarlijks miljarden verdienen aan advertenties van illegale goksites, terwijl handhaving tekortschiet.
Draagvlak verschuift richting begrenzing
Steeds meer Britten vergelijken gokken met alcohol en tabak. Het wordt gezien als een product dat gereguleerd moet worden om schade te beperken, niet als een sector die onbeperkt mag groeien. Veel mensen geven zelfs aan liever een leegstaand pand te zien dan een nieuwe gok gelegenheid in hun buurt.
Alles wijst op een duidelijke omslag. Het publieke draagvlak verschuift van acceptatie naar begrenzing. Daarmee lijkt de Britse regering een breed gedragen mandaat te hebben om strenger op te treden. Niet om gokken volledig te verbieden, maar om online gokken en bijbehorende reclame sterk in te perken, met bescherming van kwetsbare groepen als uitgangspunt.