Review | Marathon

Review | Marathon – Bungie is terug. Na meer dan een decennium Destiny heeft de studio die ons ooit Halo schonk de blik gericht op een compleet nieuw genre: de extraction shooter. Marathon, losjes gebaseerd op Bungies allereerste franchise uit de jaren negentig, combineert de razendsnelle gunplay waar de studio patent op lijkt te hebben met de zenuwslopende spanning van een genre waarin je bij elke dood alles verliest. Het resultaat is een game die je hart in je keel duwt, je handen laat zweten en je om twee uur ’s nachts hardop laat vloeken wanneer een onzichtbare Assassin je hele uitrusting afpakt. En toch start je meteen daarna de volgende run.

Bewustzijn te huur

Marathon speelt zich af op Tau Ceti IV, een verre planeet waar ooit een menselijke kolonie floreerde maar waar nu alleen nog robots en mysterie overblijven. Jij bent een Runner: een digitaal bewustzijn dat wordt geüpload in wegwerpbare lichamen, zogenaamde Shells, om in opdracht van rivaliserende corporaties de planeet leeg te plunderen. Het is een cyberpunk-achtige wereld waarin kapitalisme tot zijn logische extreme is doorgetrokken. Je bent letterlijk een klusjeswerker in de gig economy, alleen betaal je niet met je tijd maar met je virtuele leven.

Die setting is meer dan decoratie. De facties waarvoor je werkt, van een technologiecorporatie die alles aanstuurt tot een religieuze doodscultus die de chaos wil versnellen, voelen als geloofwaardige extrapolaties van hedendaagse machtsverhoudingen. Door missies voor hen te voltooien stijg je in reputatie, ontgrendel je permanente upgrades en graaf je steeds dieper in het verhaal achter de verdwenen kolonie. Het is knap hoe Bungie een multiplayer shooter heeft weten te voorzien van een narratief dat je daadwerkelijk wílt volgen. De honderden codex-ingangen, audiologs en omgevingsverhalen zijn geen verplicht nummer maar een konijnenhol waar je vrijwillig in duikt tussen de runs door.

Alles op het spel

De kern van Marathon is simpel uit te leggen maar moordend in de praktijk. Je landt met je team van drie op een van de beschikbare maps, plundert wat je kunt, vecht tegen AI-vijanden en andere spelers, en probeert met je buit te ontsnappen. Alles wat je meeneemt naar een run verlies je bij de dood. Alles wat je weet te extraheren mag je houden. Die formule kennen we van games als Escape from Tarkov, maar Marathon onderscheidt zich op twee cruciale fronten.

Ten eerste zijn de maps aanzienlijk kleiner dan bij de concurrentie, waardoor confrontaties met andere spelers niet de uitzondering maar de regel zijn. Je kunt geen volledige run spelen zonder minstens één keer iemand tegen het lijf te lopen, en vaak genoeg zijn het er meer. Ten tweede is de time-to-kill extreem kort. Gevechten zijn geen uitputtingsslagen maar flitsende schietpartijen die in seconden beslist worden. Wie het eerst schiet, wint. Wie het slimst positioneert, schiet eerst. Het zorgt voor een constante spanning die zelfs de rustigste momenten doordrenkt van paranoia.

Het geluidsontwerp speelt hier een hoofdrol. Voetstappen klinken anders op metaal dan op gras, AI-vijanden schreeuwen wanneer ze je opmerken, en het geluid van geweervuur draagt ver genoeg om opportunistische teams naar je locatie te lokken. Met een goede koptelefoon op is Marathon een auditieve ervaring die zijn gelijke niet kent in het genre. Meer dan eens hebben we een run overleefd puur door te luisteren in plaats van te kijken.

Zeven gezichten

Marathon biedt zeven speelbare Shells die elk een eigen speelstijl faciliteren. De Assassin verdwijnt in onzichtbaarheid en is de nachtmerrie van elke solospeler. De Triage houdt zijn team op de been met genezingsdrones. De Thief heeft een grijphaak en een drone die items uit de inventaris van tegenstanders kan stelen, wat tot hilarische en tegelijk woedend makende situaties leidt. De Destroyer zet een schild neer dat kogels weerkaatst. Elke Shell voelt onderscheidend genoeg om je speelstijl fundamenteel te veranderen, en een goed samengesteld team van drie kan de synergie tussen hun vaardigheden op spectaculaire wijze benutten.

Bijzonder interessant is de Rook: een Shell die exclusief solo speelt, halverwege een lopende wedstrijd inspawnt en geen eigen uitrusting meebrengt. De Rook is een aaseter die leeft van de restanten die andere teams achterlaten. Het is een briljant concept voor spelers die alleen willen spelen zonder de druk van een volledig geladen inventaris, al is het ook een stuk riskanter wanneer je onvermijdelijk een compleet team tegenkomt.

Vier werelden, één meesterwerk

Bij de launch beschikt Marathon over vier maps, elk met een eigen karakter en dynamiek. Perimeter is de instap-map met overzichtelijke zichtlijnen en voldoende ruimte om te ademen. Dire Marsh gooit daar moerassen, hoog gras en grotere afstanden tegenaan, wat langere gevechten op afstand aanmoedigt. Outpost is waar Marathon echt zijn tanden laat zien: een industrieel complex waar periodiek vuurregens uit de lucht neerdalen en iedereen naar binnen dwingen, waar gekleurde keycards toegang geven tot de zwaar beveiligde Pinwheel-structuur in het centrum van de map. Het is een geniale mix van risico en beloning die elke run op Outpost tot een verhaal op zich maakt.

En dan is daar Cryo Archive: de vierde map die alleen in het weekend beschikbaar is en een minimale uitrustingswaarde van 5.000 credits vereist om überhaupt binnen te komen. Dit is Bungies antwoord op de Destiny-raids, vertaald naar een PvP-omgeving. Een labyrint van gangen en kluizen binnen het verlaten Marathon-ruimteschip, waarin je veiligheidstoegang moet verzamelen door vijanden te verslaan, terminals te hacken en, onvermijdelijk, andere teams uit te schakelen. De complexiteit is adembenemend en de spanning ondraaglijk. Je waagt er je kostbaarste uitrusting aan met het risico alles te verliezen, maar de beloning voor wie het overleeft is navenant. Het is het soort content dat je doordeweeks laat plannen en in het weekend laat uitvoeren, en dat is precies het ritme dat een live service game nodig heeft.

Bungie schiet raak

De wapens verdienen een apart compliment. Bungie heeft altijd al een neus gehad voor gunplay dat lekker aanvoelt, en Marathon is daarop geen uitzondering. De 28 wapens bij lancering zijn stuk voor stuk herkenbaar in hun niche. Volt-wapens draineren schilden sneller maar verliezen hun resterende energie bij herladen. Precisiegeweren belonen hoofdschoten met een hogere multiplier. Shotguns en snipers zijn verwoestend maar zeldzaam en duur in onderhoud. Elk wapen heeft een eigen ritme, een eigen geluid, een eigen persoonlijkheid. In combinatie met de modificaties die je kunt vinden of kopen, biedt het systeem voldoende diepgang zonder te vervallen in de ondoorgrondelijke complexiteit van een Tarkov.

Visueel is Marathon een plaatje apart. De kunstrichting wijkt radicaal af van het fotorealisme dat het genre doorgaans kenmerkt. Tau Ceti IV baadt in felle kleuren, afgeronde vormen en een designtaal die ergens tussen sciencefiction en Lego in hangt. Het is prachtig, het is leesbaar, en het bewijst dat een competitieve shooter er niet grauw en realistisch uit hoeft te zien om serieus genomen te worden.

Groeipijnen

Dat wil niet zeggen dat Marathon zonder gebreken is. De interface is op zijn zachtst gezegd onoverzichtelijk. Je uitrusting, kluis, Shell-selectie en facties zijn verspreid over meerdere menulagen die niet altijd logisch op elkaar aansluiten. Wapenstats vergelijken voelt onnodig omslachtig en het identificeren van items op een blik vergt meer ervaring dan nodig zou moeten zijn. De onboarding voor nieuwe spelers laat eveneens te wensen over: de tutorial dekt nauwelijks de basis en de hoeveelheid systemen die op je wordt losgelaten in het eerste uur is overweldigend.

Soloplay is mogelijk op drie van de vier maps, maar voelt toch als een tweederangs ervaring. De Assassin is vrijwel de enige Shell die solo echt levensvatbaar is, wat de diversiteit beperkt. En hoewel de gratis uitrustingssets ervoor zorgen dat je nooit helemaal met lege handen staat, kan een reeks slechte runs behoorlijk demotiverend werken. Marathon is een game die het meest schittert met een vast team van drie, en wie dat niet heeft, mist een aanzienlijk deel van de magie.

De eerste seizoenspas is bovendien weinig inspirerend. De beloningen voelen generiek en de progressie traag. Het is te hopen dat Bungie hier voor seizoen 2 flink aan sleutelt, want de concurrentie in de live service ruimte is moordend en een matige battle pass is precies het soort ding dat spelers doet afhaken.

Gespeeld op: pc.
Ook beschikbaar op: PlayStation 5 en Xbox Series X|S.